denemede iyi yapıp gerçek sınavda kötü yapmak

deneme ortamı gerçek sınav değil. salon, kalabalık, gözetmen, süre baskısı farklı. bunu anlayınca deneme sonuçlarını referans alırken daha temkinli oldum. denemeler hazırlamak için, gerçek sınav ölçmek için.

denemede 78 net yaptım, gerçek sınavda 61 çıktı. 17 net fark. ikisi arasındaki tek fark salon ortamıydı. bu kadar etkisi varmış. artık denemeleri de sınav ortamında, zamanlı yapıyorum.

denemeler evde, gerçek sınav bilinmeyen bir salonda, yabancı insanlarla. bu farkı prova etmeden gidersen şaşırırsın. ben şaşırdım, şimdi söylüyorum.

denemede 72 net, sınavda 58 net. 14 net fark nereden çıktı? salon kaygısından, gözetmenden, komşunun kalem tıklamasından. şimdi kütüphanede, kafede, yabancı ortamlarda deneme çözüyorum. biraz kapandı fark.

denemede geometri sorularını rahat çözüyorum, sınavda ellerin titriyor. aynı soru, farklı performans. bu psikolojik değil, fizyolojik. stres altında beyin farklı çalışıyor, bunu kabul etmek lazım.

biyoloji denemede sürekli iyi, sınavda orta. fark nereden geliyor biliyorum artık: denemede kitabım yanımda hissediyorum, sınavda yok. psikolojik bağımlılık bu.

denemede fizik sorularını sakin çözüyorum. sınavda ilk soruya bakıyorum, 'görmemişim' diyorum. görmüşüm aslında, panik tanıdık soruyu yabancı yapıyor. bu his için çare bulamadım henüz.

kimyada denemede iyi olunca 'zaten bilirim' diyorsun. sınavda alışılmadık bir bağlam sorulunca o 'bilirim' duygusu yıkılıyor. bilmek ile soru çözmek ayrı beceriler, kimya bunu en acı şekilde öğretiyor.

tarihte denemede iyi olunca sınavda da iyi olunur genelde. ezber kısmı sabit, mantık kısmı değişken. ama 'bu konuyu biliyorum' derken 'bu soruyu çözerim' zannetmek tehlikeli.

coğrafyada denemede 16, sınavda 11 net yaptım. fark büyüktü. sonra anladım: sınavda haritalar daha küçük basılıyor, okunması zorlaşıyor. buna alışmak için soru bankasındaki küçük haritalarla çalışmak lazımmış.